جنس بدنه
پلاستیک مقاوم به حرارت + فلز (بخش داخلی)
مکانیزم فندک
دو فلزی (با گرم شدن، تغییر شکل داده و فندک را بیرون میزند)
نوع سوکت
استاندارد صنعتی (قطر داخلی ۲۱ میلیمتر) - سازگار با اکثر شارژرهای بازار
فیوز محافظ
معمولاً فیوز ۱۵ آمپر در جعبه فیوز داخل کابین (مدار مجزا)
این قطعه در قسمت پایینی داشبورد، معمولاً در کنار قسمت تنظیمات تهویه و بالای محفظه سینی قرار دارد.
این قطعه علاوه بر کاربری اولیه (گرم کردن فندک برای روشن کردن سیگار)، به عنوان منبع تغذیه برق ۱۲ ولت برای شارژرهای خودرو، دستگاههای الکترونیکی جانبی و دوربینهای مداربسته داخل کابین نیز مورد استفاده قرار میگیرد.
برخلاف برخی خودروهای مدرن که جاسیگاری را حذف کردهاند، پژو پارس همچنان از این المان کلاسیک بهره میبرد که هم برای مصرفکنندگان قدیمی و هم برای کاربران حرفهای تجهیزات الکترونیکی کاربردی است.
کیفیت ساخت و طراحی
نمونه فابریک (کارخانهای ایران خودرو):
قطعه اصلی نصب شده روی پژو پارس، کیفیت نسبتاً مناسبی دارد. بدنه پلاستیکی آن در برابر حرارت نسبتاً مقاوم است و مکانیزم فنری و دو فلزی فندک نیز با دقت نسبتاً خوبی کار میکند. بخش فلزی داخلی (محل قرارگیری فندک) از جنس استیل یا برنج بوده و در برابر خوردگی و زنگزدگی مقاومت نسبتاً خوبی دارد.
نکته مهم: در مدلهای جدیدتر پژو پارس (به ویژه مدلهای TU5 و XU7)، گاهی به جای فندک کامل، فقط یک درپوش پلاستیکی (بلنکینگ کپ) روی پاور اوتلت نصب میشود و فندک حذف میگردد. در این حالت، کاربر باید فندک را جداگانه تهیه کند.
نمونه بازاری (سفارشی و غیر اصل):
نمونههای چینی و متفرقه که در بازار آزاد عرضه میشوند، کیفیت متغیری دارند:
مزیت: قیمت ارزانتر و تنوع ظاهری بیشتر (مثلاً مدلهای دارای نور LED دورتادور)
معایب: پلاستیک بیکیفیت و شکننده، سوکت فلزی نامرغوب و زنگزده، مکانیزم فنری ضعیف (خیلی شل یا خیلی سفت)، عدم تطابق دقیق با جای اصلی روی داشبورد
۴. عملکرد و کاربردها
کاربرد اصلی این قطعه چیست؟
الف) گرم کردن فندک:
مکانیزم آن به این صورت است که با فشار دادن فندک به داخل سوکت، المنت حرارتی (سیم پیچی که با عبور جریان برق داغ میشود) فعال میشود. پس از چند ثانیه (معمولاً ۱۰ تا ۲۰ ثانیه)، حرارت به یک صفحه دو فلزی منتقل شده و باعث تغییر شکل آن میشود. این تغییر شکل، فنر را آزاد کرده و فندک را به بیرون پرتاب میکند. المنت سرخ شده فندک اکنون آماده استفاده است.
ب) منبع تغذیه برق ۱۲ ولت:
این مهمترین کاربرد امروزی جاسیگاری است. با استفاده از شارژر فندکی (USB adapter)، میتوان دستگاههای زیر را به برق خودرو متصل کرد:
تلفن همراه و تبلت
دوربین مداربسته داخل کابین (داشکم)
گیرندههای دیجیتال و ماهوارهای
شارژر لپتاپ و دستگاههای پرتابل
پمپ باد فندکی
یخچال خودرویی کوچک
جاروبرقی فندکی
توجه: تمام این دستگاهها تنها زمانی برق دارند که سوئیچ خودرو در حالت ON (روشن بودن استارت) یا ACC (برق کمکی) قرار داشته باشد.
ج) خروجی برق کمکی:
در برخی خودروها، جاسیگاری جلو مستقیماً به باتری متصل نیست و از مدار مدیریت توان خودرو (Power Management) عبور میکند. طبق دفترچه راهنمای پژو پارس، اگر سوئیچ خودرو در حالت خاموش باشد، حدود ۷ دقیقه پس از خاموش شدن موتور، برق جاسیگاری قطع میشود تا از خالی شدن باتری جلوگیری شود
مزایای اصلی
کارایی دوگانه: هم به عنوان فندک و هم به عنوان پورت برق ۱۲ ولت کار میکند.
استاندارد جهانی: ابعاد سوکت آن با اکثر لوازم جانبی موجود در بازار (شارژرها، پمپ باد، یخچال خودرویی) سازگار است.
قابلیت تعویض آسان: در صورت خرابی، به راحتی میتوان قطعه را بدون نیاز به تخصص بالا تعویض کرد.
محافظت با فیوز جداگانه: وجود فیوز جداگانه در مدار جاسیگاری، از سایر سیستمهای الکتریکی خودرو در برابر اتصالی محافظت می کند.
قابلیت مدیریت توان: سیستم برق خودرو پس از حدود ۷ دقیقه از خاموشی ماشین، برق جاسیگاری را قطع میکند تا باتری خالی نشود.